Narzędzia: Jak zrobić budżetowego drinka?

Budget drink
30 czerwca 2011 r. z inicjatywy Stowarzyszenia Twórców Grafiki Użytkowej na katowickiej Akademii Sztuk Pięknych odbyły się warsztaty dotyczące wizualizacji danych. Prowadzili je Katarina Lukić Balazikova i Martin Mistrik z bratysławskiego Open Design Studio. Dane są nudne i tylko księgowi oraz pasjonaci coś w nich widzą. Słowacy pokazali jednak, że tak ciężkostrawne liczby, jak wydatki na kulturę mogą być bazą dla przygotowania dobrego drinka.

Siedem dekad walki z cyfrą
Wizualizacja danych to nie tylko "wzbogacenie" cyfr kilkoma obrazkami (przeczytaj post o panoramach statystycznych), ale zamiana ich w taki sposób, aby najważniejsze wnioski nasuwały się po pierwszych kilku sekundach spojrzenia.

Dziś to standard z 1939 r.
Jednym z pierwszych głosicieli idei języka wizualnego był Otto Neurath – austriacki socjolog, ekonomista i filozof oraz twórca ISOTYPE - pierwszego, nowoczesnego języka graficznego. W 1939 roku została opublikowana książka “Modern Man in the Making“ autorstwa Otto Neurath. Opisywała ona historię ludzkości przy pomocy nowego języka - ISOTYPE. Niektóre ze sposobów prezentacji danych, zapoczątkowane przez Neuratha, wydają nam się oczywiste.

Otwarta cyfra kultury
Open Design Studio wraz z partnerami z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym MOMEline z Budapesztu, Digital Laboratory of the Academy of Fine Arts z Pragi oraz Institute for Flexible Cultures and Technologies z Serbii, próbowali znaleźć atrakcyjne wizualnie, czytelne i przejrzyste modele danych dotyczące wydatków na kulturę.

Założeniem kryjącym się za projektem "Visible data" jest próba, zwiększenia zainteresowania zwykłych obywateli działaniami władz w tym zakresie. Jasny przekaz obrazu jest bardziej przekonywujący niż kolumny danych. Dodatkowo jego odczytanie nie wymaga prawie żadnego przygotowania matematycznego, co pozwala na dotarcie nie tylko do dzieci, ale także osób z niskim poziomem wykształcenia.

Umożliwia również realizację nietypowych wydarzeń. Na jednej z wystaw podawane były np. drinki, których skład odpowiadał różnym częściom wydatków na kulturę w poszczególnych państwach, uczestniczących w projekcie. Open Design Studio planuje także akcje typu guerilla, aby dotrzeć do szerszego kręgu odbiorców.

Narzędzia i przykłady on-line
Warsztaty oparte były o przykłady i uczestnicy mogli próbować, szukać graficznych rozwiązań dla swoich zasobów danych. W internecie są bowiem dostępne bezpłatne narzędzia służące do wizualizacji, np. Many Eyes firmy IBM lub proste Google Charts.

W internecie można również znaleźć szereg przykładów wizualizacji danych. Brytyjska Open Knowledge Foundation od 2007 r. prowadzi portal WhereDoesMyMoneyGo.org, który zaraz po otwarciu dokładnie pokazuje, jak są wydawane pieniądze podatników. Mniej spektakularna jest strona słowackiego Transparency International, co daje pewne porównanie, jak ważna jest odpowiednia oprawa graficzna.

Śląskie dane
Podstawowym problemem przy tworzeniu wizualizacji danych są oczywiście same dane. Zwracali na to uwagę Słowacy. W ramach ich zespołu jedna osoba była odpowiedzialna wyłącznie za ich gromadzenie. Mówił o tym także Jacek Malinowski, który w 2010 r. przygotowywał mapę przestępczości i bezrobocia Katowic. Niestety uzyskane dane nie dość, że były w formie papierowej o niskiej jakości wydruku to nie do końca układały się w logiczną całość. Poniżej zamieszczone tablice nie w pełni odzwierciedlają rzeczywistość, ale przejrzyście pokazują najważniejsze obserwacje.