Prawo: Czy park kulturowy chroni przed zalewem reklamy?

Krakowska tradycja
Park kulturowy to teren, którego krajobraz kulturowy (tzn. taki w którym widoczne jest oddziaływanie człowieka) objęty jest ochroną. Ma to na celu zachowanie wyróżniających się krajobrazowo terenów z zabytkami nieruchomymi charakterystycznymi dla miejscowej tradycji budowlanej i osadniczej.

W październiku 2010 r. krakowscy radni zdecydowali o objęciu tego rodzaju ochroną Starego Miasta i Wzgórza Wawelskiego. Głównym motywatorem do tego działania była chęć podniesienia estetyki centrum, które zostało zalane przez potok reklamy zewnętrznej.

Problem ten dotyczy prawie wszystkich polskich miast. Władze miejskie zbywały go jednak prostym stwierdzeniem o braku odpowiednich narzędzi prawnych.

Krok podjęty w Krakowie jest wynikiem pięcioletnich starań. Przyjęcie planu parku kulturowego wymaga bowiem ustaleń z wojewódzkim konserwatorem zabytków, przeprowadzenia analiz konserwatorskich i opracowania planu zagospodarowania przestrzennego.

Przyjęcie planu umożliwia jednak wprowadzenie ładu wizualnego w mieście i zakazanie pewnych działań. W Krakowie niedopuszczalne będzie m.in.:
  • montowanie obiektów małej architektury i słupów ogłoszeniowych niezgodnie z jednolitym, przyjętym przez miasto wzorem,
  • instalacja anten, masztów itp. urządzeń technicznych na dachach budynków frontowych,
  • zastępowanie zabytkowej stolarki okiennej lub witryn sklepowych nowymi, jeżeli zrobione są z plastiku i nie zachowują tradycyjnej formy,
  • umieszczanie reklam powyżej linii parteru, w oknach na całej elewacji budynku, na dachach oraz ścianach szczytowych,
  • montaż reklam w jaskrawych barwach, odblaskowe, projekcje świetlne, z elementami ruchomymi, neony oraz migoczące światła,
  • umieszczanie chorągwi, chorągiewek, proporczyków i banerów na elewacjach budynków,
  • instalowanie banerów nad drogami publicznymi i placami (chyba że to dekoracje świąteczne lub okolicznościowe),
  • montaż markiz zasłaniających detale architektoniczne lub widok na zabytki.