Dokumenty: Przestrzeń publiczna w strategii rozwoju kapitału społecznego

Skrót skomplikowany
31 maja 2011 r. zakończyły się konsultacje Strategii Rozwoju Kapitału Społecznego. Raport z nich można znaleźć na stronie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Ten kilkuset stronicowy dokument można analizować na wiele sposób (przeczytaj wcześniejsze teksty). Dziś spróbuję przedstawić odnośniki do przestrzeni publicznych zawarte w tekście.

W strategii zdefiniowano kapitał społeczny jako "wynikający z zaufania i obowiązujących norm i wzorów postępowania, zdolność obywateli do mobilizacji i łączenia zasobów, która sprzyja kreatywności oraz wzmacnia rolę współpracy i porozumienia w osiąganiu wspólnych celów".

Przestrzeń w strategii
Niestety pomimo takiej definicji całość dokumentu została skierowana raczej w stronę kapitału kulturowego i edukacji niż działań w przestrzeni. Zaledwie w kilku miejscach pojawiają się odwołania do wagi przestrzeni publicznych.

W priorytecie 2.1.3. nazwanym "zwiększenie wykorzystania zasobów lokalnych instytucji publicznych dla rozwijania aktywności obywatelskiej" znalazł się zapis:

Trzeba także szukać innowacyjnych rozwiązań w tej sferze i wspierać wdrażanie i upowszechnianie takich rozwiązań, które okażą się najskuteczniejsze. Istotne jest, aby nie ograniczać się wyłącznie do lokalnych instytucji publicznych, ale również poszerzać dostęp obywateli do przestrzeni publicznych (ulice, parki, place itp.). Dlatego  wsparcie zyskają projekty, które zwiększają dostęp obywateli do przestrzeni publicznych, realizowane wspólnie przez samorządy lokalne i organizacje obywatelskie, w szczególności te, które zarządzają infrastrukturą mieszkaniową, np. spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkańców.
Aby zwiększyć dostęp do przestrzeni publicznych, konieczna jest także  nowelizacja istniejących regulacji prawnych, która wyeliminuje bariery ograniczające ten dostęp. Sfera, której dotyczą planowane działania, obejmuje wiele działów administracji rządowej, przy czym kluczowe wydają się następujące resorty: MRR, MSWiA,  MKiDN, MSiT, MI, MOS i MPiPS oraz Komisja Wspólna Rządu i Samorządu.
Na poziomie konkretnych planów mamy następujące wzmianki:

  • w ramach priorytetu 1.2., czyli wspieranie edukacji innej niż formalna ukierunkowanej na kooperację, kreatywność i komunikację, jako działanie sformułowano utworzenie programu grantowego dla "wspierania organizacji wydarzeń kulturalnych w przestrzeni publicznej oraz tzw. otwartych sezonów instytucji kultury oraz nowelizację istniejących regulacji prawnych w celu wyeliminowania barier ograniczających dostęp obywateli do przestrzeni publicznych;
  • w ramach priorytetu 2.1. , czyli wspieranie mechanizmów współpracy instytucji publicznych z obywatelami mamy działanie "wsparcie partnerskich projektów samorządów lokalnych i organizacji obywatelskich w zakresie wykorzystywania przestrzeni publicznych dla aktywności obywatelskiej".