Wydarzenia: BATA-lia w Chełmku

BATA-liowy przykład
8 października 2011 r. o godz. 10:00 rozpocznie się BATA-lia w Chełmku. Czytelnicy portalu NaszaPrzestrzen.pl poznali już świat "poza-butami" koncernu Bata (przejdź do spisu artykułów o Batamanie).

Zapraszamy na spotkanie podczas którego będzie można wysłuchać ekspertów z Polski i Czech dyskutujących o fenomenie tej spółki i świata stworzonego wokół niego.


Czeski model
W 1932 roku w Chełmku powstała fabryka Polskiej Spółki obuwia „Bata”, jej uruchomienie na zawsze zmieniło oblicze tej niewielkiej miejscowości położonej na zachodnich rubieżach małopolski. Razem z technologią pracownicy Baty przywieźli ze sobą z czechosłowackiej centrali w Zlínie projekty architektoniczne.

Zespół batowskich zabudowań w Chełmku składał się z budynków na terenie fabryki i kolonii robotniczej. Część fabryczna ma formę jednokondygnacyjnych podłużnych hal z dużymi oknami, wybudowanych w dwóch szeregach. Linia kolejowa oddziela strefę produkcyjną od liczącej 16 domów kolonii. Budynki mieszkalne różnią się miedzy sobą przeznaczeniem, kubaturą, detalem architektonicznym oraz standardem. Mieszkania przeznaczone dla urzędników i kadry zarządzającej mieściły się w budynkach zlokalizowanych bliżej głównej ulicy miasta (ul. Krakowska). Domy dla robotników miały od 4 do 8 mieszkań.

Wzniesiono także hotele robotnicze mieszczące 20 pokoi. Budynki w Chełmku były podobne do realizacji w Zlínie, a także w innych miejscach, w których powstawały Batowskie fabryki: ich wygląd był swoistą manifestacją przynależności do koncernu.

Idealny pracownik
Do Małopolski przeniesiono także Batowski sposób myślenia o robotniku. W Chełmku wybudowano szkołę, place zabaw dla dzieci, otworzono punkt opieki medycznej. Zadbano także o wychowanie sportowe pracowników, którzy mieli do dyspozycji klub sportowy z przyfabrycznym boiskiem, korty tenisowe, kręgielnię, basen, plac hokejowy a nawet skocznię narciarską.

Została założona straż pożarna, czytelnia oraz różne związki i stowarzyszenia. W 1934 roku ukazał się pierwszy numer zakładowej gazety „Echo Chełmka”. Dwutygodnik był przede wszystkim informatorem firmowym, w którym można było przeczytać o wynikach produkcyjnych zakładu oraz panegiryki na cześć założycieli koncernu.

Ożywić świat
Projekt „BATA-lia w Chełmku” ma na celu zwrócenie uwagi na wyjątkowość miasta, batowskiej kolonii i kulturalnych wydarzeń z nią związanych. Jest adresowany zarówno do jego mieszkańców, jak i środowisk naukowych.

Rozpowszechnienie wiedzy o spuściźnie batowskiej w Polsce przyczyni się do uwidocznienia zabytków architektury modernistycznej zlokalizowanych z dala od głównych ośrodków metropolitalnych. To interesująca alternatywa do miejsc powszechnie znanych i wypromowanych, przeznaczona dla ludzi szukających spokoju od blichtru ośrodków turystycznych.

Organizatorami konferencji są: Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji w Chełmku i Instytut Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Partnerami wydarzenia zostali Napraw Sobie Miasto Koło oraz Naukowe Studentów Historii Sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego. Patronat medialny sprawują Autoportret. Pismo o dobrej przestrzeni wraz z Przełomem i Tygodnikiem Ziemi Chrzanowskiej.

Program konferencji