Katowice: Czy Pałac Kultury przed Superjednostką to dobry pomysł?

Czy chcesz...
Do 18 stycznia 2012 r. trwają konsultacje projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru w rejonie Alei Korfantego w Katowicach. Jest to reprezentacyjne miejsce dla całego miasta. Propozycja tekstu uchwały Rady Miasta w tej sprawie pozostawia jednak wiele do życzenia (przejdź do strony BIP).

Poniżej spis uwag i wątpliwości, które budzą proponowane zapisy tekstu.


Trzecie centrum handlowe w śródmieściu?
Najważniejszym zapisem planu jest zapewne dopuszczenie realizacji obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m2 (potocznie zwanych marketami, supermarketami lub galeriami handlowymi, w zależności od sposobu kształtowania budynku ) na dużej części obszaru, na terenach oznaczonych symbolami 1UM, 2UM, 3UM oraz U. W tekście projektu planu istnieje co prawda zakaz lokalizacji lokali handlowych o powierzchni użytkowej powyżej 1000 m2, jednak dotyczy on wyłącznie I kondygnacji nadziemnej. W związku z tym w kondygnacji podziemnej mogą powstać lokale handlowe o powierzchni większej. W taki sposób, tzn. poprzez przeniesienie lokali o większej powierzchni na kondygnację podziemną, ukształtowane zostały warszawskie zespoły: „Złote Tarasy” oraz tzn. „Ściana Wschodnia” (ul. Marszałkowska). Lokalizację takiego lokalu na kondygnacji wyższej to rozwiązanie zastosowane w „Galerii Krakowskiej”. Budowa w historycznych centrach miast obiektów lub realizacja lokali handlowych o tak dużych powierzchniach, jak dopuszczone w planie, często wywołuje żywiołowe dyskusje.

Pałac kultury przed Superjednostką?
Kolejną rzeczą jest pewnie wysokość budynku, który może powstać jako dominanta na terenie położonym w bezpośrednim sąsiedztwie Ronda, na wschód od Superjednostki. Zgodnie z ustaleniami projektu planu jego wysokość minimalna wynosi 130 m, natomiast maksymalna 230 m., czyli tyle ile ma właśnie Pałac Kultury i Nauki w Warszawie.

Przestrzeń publiczna przez szybę?
Rysunek planu
W centralnej części terenów oznaczonych symbolami 1UM i 2 UM – zgodnie z ustaleniami projektu planu – należy wprowadzić przestrzeń ogólnodostępną w postaci atrium, dziedzińców, pasaży, ciągów pieszych itp. Ma to na celu zapewnienie przejścia pomiędzy Rondem i placem miejskim, który będzie położony przy łączniku drogowym ulic Skargi i Moniuszki. Regulacje dla tej przestrzeni są bardzo oszczędne, co może doprowadzić do realizacji tego przejścia w postaci korytarza w galerii handlowej, ograniczonymi z dwóch stron drzwiami, otwartymi całą dobę dla spełnienia tego wymogu. Takie przejście funkcjonuje w „Galerii Krakowskiej” pomiędzy ul. Pawią, podziemnym przystankiem tramwaju oraz dworcem autobusowym.

Do wyburzenia
Czwartą rzeczą jest objęcie ochroną na mocy ustaleń planu miejscowego jedynie rzeźb i płaskorzeźb obecnie znajdujących się na elewacjach budynków BWA i dawnego DH Centrum. Budynki te nie są wpisane do rejestru zabytków, zatem o ich losie zdecyduje inwestor. Otwarte pozostaje pytanie o to, czy wspomniane rzeźby nie tracą swej wartości, jeżeli pozbawione zostaną „kontekstu architektonicznego”. Modernistyczne budynki mogłyby zostać zintegrowane z nową bryłą i same w sobie mogą stanowić ciekawy pretekst projektowy.

Rawa wzdłuż Korfantego?
Ważne jest również to, że choć w projekcie planu nakazano zaznaczyć w posadzce przebieg koryta Rawy w formie fontanny, brodzika lub innej formy plastycznej kompozycji wodnej, to dopuszczono jego usytuowanie poza faktyczną lokalizacją koryta.

Zaleca się łykać
Niejasne są ustalenia dot. przestrzeni publicznych. Wprowadza się regulacje narzucające: - reprezentacyjny charakter, - wznoszenie obiektów małej architektury „w sposób zharmonizowany z otoczeniem oraz stosowania form o wysokich walorach estetycznych przy użyciu wysokiej jakości materiałów”, bez określenie na czym są formy o wysokich walorach estetycznych materiały wysokiej jakości, - stosowanie „indywidualnych projektów elementów zagospodarowania”, bez wskazania na czym dokładnie ta indywidualność miałaby polegać. Takie zapisy są nieprecyzyjne i trudno wyobrazić sobie, w jaki sposób na ich podstawie będzie kontrolowany projekt, który przedłoży inwestor wraz z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Niejasne są ponadto następujące fragmenty: - „nakaz sytuowania i wykonania miejsc do gromadzenia odpadów komunalnych w sposób estetycznie wkomponowany w otoczenie”, gdyż nie jest zdefiniowane, na czym polega „estetyczne wkomponowanie” - „zaleca się dla wszystkich terenów położonych w granicach planu realizację zgrupowań stanowisk postojowych dla rowerów”, gdyż skutkiem takiego zapisu może być to, że miejsca postojowe dla rowerów w ogóle nie powstaną, albo będą rozproszone – to wszak tylko zalecenie.

Ponadto zapisano zalecenie, żeby zagospodarowanie placów miejskich (tereny oznaczone symbolami 1KPP i 2KPP) było przedmiotem konkursu. Jest to postulat ważny, jednak taki zapis nie ma mocy prawnej. Jeżeli coś zalecamy, to niespełnienie naszego życzenia nie pociąga za sobą żadnych sankcji.

A po ludzku?
W uchwale pojawia się również wiele innych pojęć, które nie są powszechnie zrozumiałe, lecz stanowią terminy techniczne używane w teorii urbanistyki. W słowniku projektu planu nie wprowadzono jednocześnie ich definicji. Są to np.: "oś widokowa", "oś kompozycyjna", "piesze powiązania funkcjonalno-przestrzenne". Dla czytelnika projektu uchwały zapewne nie będzie też oczywiste rozróżnienie dwóch pojęć: przestrzeni publicznej i przestrzeni ogólnodostępnej.

Pełny tekst propozycji planu