Przykłady: Jogjakarta - design tworzący przestrzenie publiczne

Prosta wizualna ikona dzielnicy
Fajne miejsce lub komfortowy skwer to często wydaje się być przywilej bogatych narodów; uśmiechniętych Duńczyków na rowerach czy zblazowanych Szwajcarów na swoim czerwonym placu (przeczytaj artykuł o Raiffeissen Platz). Dobra przestrzeń publiczna nie jest związana z zamożnością. Przykładem może być indonezyjska Jogjakarta. Państwo z "odwróconą" flagą Polski jest sto miejsc za nami na liście zamożności, ale w podejściu do zarządzania przestrzeniami publicznymi może być w wielu punktach wzorem.

Jogjakarta to miasto niewiele większe od Katowic. Ma około 388 tys. mieszkańców. Region to prawie odpowiednik Śląska - 2,4 mln. osób. Miejscowość jest ważnym ośrodkiem kulturalnym i przyciąga wielu turystów. Corocznie przyjeżdża ich około miliona.


Dołącz i połącz
Miasto ma oficjalne przestrzenie publiczne, które są jego wizytówką, np. Kraton - pałac sułtana czy Alun-Alun, czyli główny rynek. Miejsca te pełnią zazwyczaj role urzędowe. W przemiany przestrzeni angażuje się studentów nie tylko na etapie projektowania (przykładowa praca konkursowa), ale także analizowania potrzeb (przeczytaj raport z warsztatów). Dzięki temu możliwe jest stałe podnoszenie jej jakości.

Mural wzmacnia
W 2002 r. grupa młodych ludzi "Apotik Kornik" zaproponowała, aby ożywić i zintegrować przestrzenie publiczne w biedniejszych częściach miasta. Projekt nazywał się “Proyek Mural Kota Sama-Sama”. W ciągu dwóch miesięcy wykorzystano tysiąc litrów farby, aby odmienić wygląd ulic. Pojawiły się od razu głosy krytyki, że twórczość artystów jest oderwana od kontekstu miejsca. Jogjakarta zyskała jednak miano "miasta murali".

Po kilku latach twórcy wrócili w zaułki Jogjakarta. Tym razem jednak w swoje działania wciągnęli mieszkańców. Grupa "Apotik Kornik" zaprosiła sześciu artystów z San Francisco, ale teraz w większości inspirowali już tylko społeczność do tworzenia. 150-metrowy mural w Kampung Demangan został stworzony przez 400 osób w różnym wieku.

Przestrzeń miejska w Jogjakarta nie ma wysokiej jakości architektonicznej. W wielu miejscach pełni ona rolę półprywatną, gdyż domy są zbyt małe dla mieszkańców. Akcje z muralami pozwoliły jednak na oswojenie tych miejsc i nadanie im spójności wizualnej. Narożny sklepik (warung) został pomalowany w prosty wzór, który nawiązywał do biegu pobliskiej rzeki i stał się nowym symbolem okolicy. Dzisiaj władze miejsce starają się połączyć wszystkie 164 miejsca o charakterze przestrzeni publicznych (zobacz prezentację założeń projektu). Efekty zobaczymy wkrótce.