Katowice: sprzeciw wobec wycinki drzew

Dołączamy do protestu
Fundacja Napraw Sobie Miasto sprzeciwia się planowanej wycince drzew w Alei Lip i zlikwidowaniu ścieżki rowerowej w tym miejscu. Stanowisko członków zarządu Fundacji wynika przede wszystkim z bardzo wątpliwego uzasadnienia tej inwestycji wobec ogromnej straty jaką za sobą pociągnie.

Aleja Lip posiada następujące wartości, które powinny być chronione:

  • Rekreacyjne – aleja jest „przedłużeniem” Parku Kościuszki w stronę Centrum. W związku z powyższym stanowi naturalne miejsce spacerów, spotkań mieszkańców i trasę wycieczek rowerowych.

  • Kulturowe, architektoniczne i historyczne – aleja stanowi część zespołu urbanistycznego z wieloma obiektami będącymi pod ochroną konserwatora zabytków: osiedle przy ul. Gen. Zajączka i Kilińskiego, kościół pod wezwaniem św. św. Piotra i Pawła, liczne wybitne obiekty z okresu dwudziestolecia międzywojennego leżące również na utworzonym niedawno Szlaku Moderny, ogródek Jordanowski, pierwsze w Katowicach ogródki działkowe. Przechodzi tędy również Szlak Wieży Spadochronowej. W dodatku w kamienicy leżącej na zakończeniu Alei urodziła się i mieszkała Aleksandra Śląska, wybitna aktorka filmowa i teatralna. Będąc częścią tego kompleksu Aleja nie może być traktowana w oderwaniu od kontekstu kulturowego, tylko po to, by rozwiązać doraźnie problem komunikacyjny będący w swej naturze do niego podrzędny.

  • Przyrodnicze – 100-letnie drzewa stanowią wielki ekosystem, w którym żyją dziesiątki gatunków ptaków i owadów. Drzewa oczyszczają powietrze, produkują tlen i tworzą barierę akustyczną przy ruchliwej ulicy. Przekłada się to również na jakość życia w okolicy. Jeżeli wycinka drzew nie została zaakceptowana pisemnie przez mieszkańców dzielnicy, jej realizacja jest niedopuszczalna, gdyż obniża standard mieszkaniowy w tej zabytkowej części śródmieścia, a co za tym idzie – również wartość nieruchomości w okolicy. Właściciele nieruchomości ponieśliby zatem straty finansowe – dlatego też ich zgoda na wycinkę jest tutaj kluczowa.

  • Estetyczne – Prezydent Katowic Piotr Uszok niejednokrotnie podkreślał, że nasze miasto jest najbardziej zielonym spośród polskich miast. Posiadamy najwięcej parków i lasów. Katowice starały się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury pod hasłem „Miasta Ogrodów”. Działania te zmieniają wizerunek miasta – z miasta zadymionego, brudnego i przemysłowego na przyjazne zielone miasto kultury. Wycinka jednej z najbardziej wartościowych Alei w mieście byłaby zaprzeczeniem polityki promocyjnej ostatnich lat, zmarnowaniem potencjału jaki ze sobą niosła i powrotem do wizerunku miasta zdegradowanego. Tym razem jednak nie przez przemysł ciężki i wydobywczy ale przez głupie decyzje urzędników.

Chcielibyśmy wyrazić ubolewanie, że sprawy tak oczywiste dla zwykłych mieszkańców jesteśmy zmuszeni udowadniać w niniejszym wniosku. Oznacza to, że urzędnik odpowiedzialny za decyzję o wycince drzew w Katowicach nie mieszka albo przynajmniej nigdy nie miał okazji pójść na spacer Aleją Lip w gorące letnie popołudnie. Niezależnie od tego czy decyzja wynika ze złej woli urzędnika, czy jego niewiedzy nie można dopuścić do jej realizacji ze względu na interes publiczny, ochronę środowiska i konsekwencje finansowe mieszkańców śródmieścia. Dodatkowym argumentem niech będzie wieloletnia polityka Niemiec mająca na celu zachowanie jak największej liczby alei przydrożnych. Aleje te chroni się nie tylko przed nieuzasadnioną wycinką, wypadkami samochodowymi ale często nowe drogi prowadzi się z dala od nich chroniąc unikalny krajobraz państwa. Być może warto brać przykład z naszych zachodnich sąsiadów.

Niestety wycinka Alei Lip to tylko drobna część problemów, które dotyczą ulicy Kościuszki. Należą do nich: wąskie chodniki, zniszczona i od wielu lat nieremontowana nawierzchnia, duże natężenie ruchu, brak zieleni, brak ławek, zły stan nieruchomości i niewielka liczba ich remontów, brak wsparcia miasta dla właścicieli nieruchomości chcących podwyższyć standard estetyczny i techniczny zabudowy, samochody blokujące przejazd tramwajów.

A także wiele innych, których nie ma potrzeby w tej chwili wymieniać. Wierzymy, że Urząd Miasta prowadzi badania i posiada sporządzony harmonogram inwestycji i działań na ul. Kościuszki, będącej od zawsze jedną z najważniejszych ulic miasta. Niestety, pomimo naszej głębokiej wiary w fachowość i funkcjonowanie Urzędu, zaskakuje nas fakt, że wycince drzew towarzyszyć ma również likwidacja ścieżki rowerowej w tym miejscu.

Fundacja Napraw Sobie Miasto uczestniczy w posiedzeniach powołanego przez Prezydenta Miasta zespołu ds. polityki rowerowej w Katowicach. Przewodniczącym zespołu jest Wiceprezydent Marcin Krupa. Zespół spotyka się regularnie i opiniuje wszystkie planowane inwestycje związane z rozwojem sieci dróg rowerowych. Z założenia dążymy do możliwie największego rozwoju tras rowerowych co wynika z polityki Unii Europejskiej, zrównoważonego rozwoju, optymalizacji ruchu w mieście ale przede wszystkim – ze zdrowego rozsądku. Dlatego chcemy wyrazić wielkie zaniepokojenie faktem, że likwidacja odcinka jednej z najważniejszych tras rowerowych łączących południowe dzielnice miasta z Rynkiem i dzielnicami północnymi nie została z Zespołem w żaden sposób skonsultowana. Dziwi to tym bardziej, że trasa ta jest częścią wykonanej przez Urząd analizy, która jak dotąd jest jedynym dokumentem wg którego realizowana jest polityka rowerowa. Oznacza to, że brakuje w Urzędzie koordynacji i przepływu informacji między poszczególnymi wydziałami.

Nawet więcej: niejasne dla nas jest, w jaki sposób ww. zamierzenia realizują wolę uporządkowania wszystkich inwestycji, którą wyraziła Rada Miasta zobowiązując Prezydenta do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentu Śródmieścia Katowic w rejonie ulic Kościuszki i Francuskiej, w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego KWK „Wujek”.

W związku z powyższą argumentacją żądamy odpowiedzi na następujące pytania:

  • Kto jest odpowiedzialny za tę decyzję? (prosimy o imię, nazwisko i stanowisko)
  • Jaki jest harmonogram inwestycji i działań dla całej ul. Kościuszki od ul. Kochanowskiego do wiaduktu nad autostradą A4?
  • Kiedy planowana jest wycinka drzew? (prosimy o dokładną datę)
  • Jaki jest planowany koszt tej inwestycji?
  • Jakie analizy i ekspertyzy zostały wykonane dla uzasadnienia tej inwestycji? Prosimy o udostępnienie ww. dokumentów.

Jednocześnie proponujemy skoordynowanie wszystkich działań w rejonie ul. Kościuszki. Od wielu lat wymaga ona dobrej interwencji, a zdaniem Zarządu Fundacji, jedyną drogą prowadzącą do sukcesu inwestycji publicznych jest dialog między urzędem, inwestorami i mieszkańcami. Jednocześnie nie można działać doraźnie rozwiązując pojedyncze problemy, gdyż zawsze będzie to wywoływać sprzeciw społeczny – dokładnie jak w kwestii Alei Lip.

Być może dobrym rozwiązaniem byłoby stworzenie zespołu, który opracowałby projekt i harmonogram zadań związanych z tą ulicą. W jego skład powinni wchodzić eksperci związani z projektowaniem dróg, prowadzeniem trakcji tramwajowych, ale także specjaliści w dziedzinach ochrony środowiska, prowadzenia tras rowerowych i socjolodzy. W dyskusjach powinni brać udział mieszkańcy i właściciele nieruchomości przy ul. Kościuszki. Byłby to długotrwały proces gwarantujący jednak realizację zgodną z potrzebami mieszkańców – a to przecież powinno być dla Urzędu wyznacznikiem sukcesu i podstawą do wydatkowania środków publicznych. Gdyby taki zespół powstał Fundacja Napraw Sobie Miasto jest gotowa brać udział w jego pracach wnosząc swój wkład wiedzy z dziedziny projektowania partycypacyjnego, architektury, urbanistyki i dziedzictwa kulturowego.