Nasze pieniądze: Sposób na kryzys [opinia]

Budżet obywatelski to nie tylko szansa na zwiększenie udziału mieszkańców w kształtowaniu polityki, ale także realne rozwiązanie dla spadających dochodów kasy miejskiej. Giovanni Allegretti, pracownik Wydziału Ekonomii i Centrum Studiów Społecznych na Uniwersytecie w Koimbrze w Portugalii, który od wielu lat zajmuje się tematyką budżetu obywatelskiego, specjalnie dla portalu NaszaPrzestrzen.pl prezentuje korzyści tego rozwiązania.

Racjonalizacja wydatków
Budżet obywatelski jest "racjonalizatorem" inwestycji i polityki publicznej. Pomaga bowiem magistratom lepiej skoordynować pracę poszczególnych wydziałów i zaspokajać potrzeby mieszkańców. W efekcie więc podnosi zaufanie obywateli do skuteczności i efektywności instytucji publicznych. Na przykład w wielu niemieckich miastach wprowadzenie budżetu obywatelskiego pozwoliło na zredukowanie zadłużenia. Na stronie miasta Hilden można zapoznać się ze szczegółami tego procesu oraz jego efektami, w tym konsultacjami prowadzonymi przy wykorzystaniu forum internetowego.

Partnerstwo
Efektem zwiększenia zaufania mieszkańców do lokalnego samorządu jest tworzenie nowych partnerstw dla realizacji miejskich inwestycji we współpracy z grupami mieszkańców lub sektorem prywatnym. Miasto staję się dzięki temu bogatsze bo realizowanych jest więcej rzeczy za te same publiczne pieniądze. Niektóre miasta idą jeszcze dalej tak jak włoski Grottammare, gdzie np. przychody z opłaty planistycznej wzbogacane są o wpływy ze źródeł prywatnych i np. finansowania społecznościowego (crowdfunding), a rządzący wspólnie z mieszkańcami decydują na co zostaną przeznaczone.

Odpowiedzialność podatkowa
W wielu wypadkach, podobnie jak w takich afrykańskich państwach jak Kongo, Benin czy Senegal, wprowadzenie budżetu obywatelskiego zachęca ludzi do płacenia podatków, a nie ich unikania. Dlatego np. w Afryce dyskusje dotyczące budżetu obywatelskiego nie koncentrują się na stronie wydatkowej, ale właśnie dochodowej, czyli bezpośrednim zwiększeniu wpływów do kasy miasta czy państwa.

Lokalność inwestycji
Mechanizm budżetu obywatelskiego powoduje, że redystrybucja pieniędzy odbywa się bardziej sprawiedliwie i skłania do dokonywania małych inwestycji. W wielu miastach na świecie ten mechanizm okazał się skuteczny w rozwoju lokalnych gospodarek, gdyż zamiast dokonywania wielkich inwestycji (z których zazwyczaj zyski czerpią wielkie przedsiębiorstwa), decydowano się na mniejsze o lokalnym znaczeniu, ale z których zyski zostają w danym miejscu.

Wartość edukacyjna
Dyskusje o budżecie obywatelskim to także niezwykłe forum wymiany wiedzy o gospodarce i finansach. W wielu wypadkach edukacja dotycząca budżetu miejskiego powiązana jest z informacjami o budżetach domowych. Dzięki temu rodziny lub dzieci mogą nauczyć się lepiej zarządzać zasobami także w planowaniu swoich własnych zasobów.